Στον αιώνα μας αποδίδεται η πρωτοτυπία των μεγάλων τεχνολογικών ανακαλύψεων και
η απόλυτη αποκλειστικότης του μηχανικού πολιτισμού.Οι νέοι σπουδαστές
σχηματίζουν την εντύπωση ότι τα σημερινά εκπληκτικά επιτεύγματα των εφαρμοσμένων
επιστημών δεν έχουν καμία ή σχεδόν καμία κληρονομική σχέση με την ελληνική
αρχαιότητα.

Πρόκειται για μία μεγάλη πλάνη που οφείλεται στην αδικαιολόγητη παράλειψη των
σχολείων να διδάσκουν στους μαθητές την ιστορία του πολιτισμού και των
επιστημών,ιστορία που ουσιαστικά δεν υφίσταται σαν διδακτικό βιβλίο.Φτάνει να
παραθέσουμε τις βιογραφίες και το έργο τεσσάρων μόνο σπουδαίων φυσιογνωμιών της
αρχαίας Ελλάδος για να πεισθή κανείς περί του αντιθέτου.

Οι μηχανικές ανακαλύψεις και εφευρέσεις που έγιναν εδώ και 20 ή 25 αιώνες έχουν
την ίδια ή και μεγαλύτερη ακόμη σημασία για τη ζωή της ανθρωπότητας με τις
φιλοσοφικές θεωρίες και την καλλιέργεια των θεωρητικών επιστημών ασχέτως αν δεν
σώθηκαν εξίσου πολλά συγγράμματα γύρω από αυτές. Ένας από τους μεγαλύτερους
τεχνολόγους και μαθηματικός του καιρού εκείνου ήταν έξαφνα ο Αρχύτας. Το όνομα
του έχει απαθανατισθεί σε ένα στενό δρομάκι πίσω από το στάδιο.

Κι όμως ο άνθρωπος αυτός προσέφερε πολλά στις θετικές επιστήμες. Γεννήθηκε στον
Τάραντα και διακρίθηκε σαν στρατηγός, αστρονόμος ,μαθηματικός και πυθαγόρειος
φιλόσοφος. Σε αυτόν οφείλεται η αρχή της ερμηνείας των ουράνιων φαινομένων με
βάση την κίνηση της γης και όχι του ουράνιου θόλου χρησιμοποιεί τα μαθηματικά σε
προβλήματα τεχνικής και θεμελιώνει την επιστημονική μηχανή.

Είναι ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που κατασκευάζει ξύλινο ιπτάμενο περιστέρι γι
αυτό και θεωρείται ο πρόδρομος της αεροπορίας. Στη μηχανική βρήκε την τροχαλία
και τον κοχλία και μελέτησε συστηματικά τα προβλήματα της ακουστικής. Προσπάθησε
να λύσει το δήλειο πρόβλημα και διαχώρισε την αρμονική πρόοδο (6,8,12) από την
αριθμητική (1,2,3) και την γεωμετρική (2,4,8).

Έλυσε το πρόβλημα του διπλασιασμού του κύβου με τη βοήθεια δύο ημικυλίνδρων.
Επηρέασε πολύ την ακαδημία του Πλάτωνος και τη σχολή του Κυζίκου.

Ο Αριστοτέλης πήρε πολλά στοιχεία από τη φιλοσοφία του και έγραψε σύγγραμμα με
τον τίτλο: <<Η φιλοσοφία του Αρχύτα>> που δυστυχώς δεν σώθηκε. Ο Αρχύτας πνίγηκε
ταξιδεύοντας στην Αδριατική και ετάφη στο ακρωτήριο Μάτινουμ.

Ένας άλλος σπουδαίος μηχανικός της αρχαιότητας ο μεγαλύτερος μετά τον Αρχιμήδη
ήταν ο Κτησίβιος μαθητής και ισάξιος του Ήρωνος θα διαβάσει κανείς βιογραφίες
του σε πολλά ξένα συγγράμματα και σε αμερικάνικα επιστημονικά περιοδικά .Δεν
έχει εξακριβωθεί που ακριβώς γεννήθηκε. Ίσως στην Αλεξάνδρεια τον Γ’ αιώνα προ
Χριστού. Γεγονός είναι ότι έδρασε εκεί στα μέσα του τρίτου αιώνος επί Πτολεμαίου
Β’ του Φιλαδελφέως που ήταν μέγας προστάτης των επιστημών.

Ο φίλων, ο Βιτρούβιος και ο Αθηναίος τον αναφέρουν με θαυμασμό στα έργα τους.
Περισσότερο διακρίθηκε στην πολεμική μηχανική και συνέλαβε την κατασκευή της
περίφημης <<Βαλιστρίδος>> που έπαιζε εκείνο τον καιρό τον ρόλο του σημερινού
πυροβόλου. Στηριζόταν πάνω σε τρίποδα και ήταν εφοδιασμένη με τόξο και χορδή και
με κυλινδρικό σωλήνα απ’όπου με την εκσφενδόνιση έφευγε με ορμή το βλήμα.

Το βλήμα αυτό ήταν σφαιρικές πέτρες μεγάλα βέλη ή εμπρηστικές ύλες. Στον
Κτησίβιο αποδίδονται πολλές εφευρέσεις που είχαν σαν βάση τον συνδυασμό της
πιέσεως του νερού και του αέρα, όπως της υδραυλίδος (είδος πνευστικής αντλίας)
των ανυψώσεων και των διαπομπών του νερού με τη βοήθεια του αέρα, του χαλκοτόνου
και αεριογόνου και της <<Κτισιβίου μηχανής>>. Δηλαδή ενός είδους μηχανικού
ρολογιού. Από τα έργα του Κτησίβιου δεν σώθηκε ούτε ένα.

Ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς υπήρξε ένας από τους περιφημότερους μηχανικούς,
μαθηματικούς και φυσικούς της αρχαιότητος με εκπληκτική φαντασία και
εφευρετικότητα. Κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς γεννήθηκε και έζησε αλλά από το
έργο του βγαίνει το συμπέρασμα ότι έζησε μετά τον Αρχιμήδη και λίγο πριν από τη
γέννηση του Χριστού. Αφησε μεγάλο έργο με πλήρεις περιγραφές των εφευρέσεων του
και με λεπτομερή σχήματα. Επαινούσε και κατασκεύασε ο ίδιος πολλές συσκευές και
αυτόματα μηχανήματα, υδραυλικά ρολόγια διόπτρες και την περίφημη κρήνη που φέρει
το όνομά του. Ο Ήρων είναι εκείνος που έφτιαξε την πρώτη μηχανή που εκινείτο με
ατμό.

Εισήγαγε στις γεωδαιτικές μετρήσεις τη διόπτρα του και έτσι ανέτρεψε όλες τις
παλιές μεθόδους μετρήσεων. Συνέταξε πίνακες που αναφέρονται σε μέτρα μήκους και
επιφανειών. Η <<Ηρώνειος κρήνη>> είναι μία συσκευή χάρη στην οποία δημιουργείται
πίδακας με πεπιεσμένο αέρα που προέρχεται από ύδατος σε κλειστό χώρο. Παίζοντας
με την πίεση του νερού και του αέρα επαινούσε ένα πλήθος παιγνιδιών που
απετέλεσαν τη βάση της υδροστατικής και αεροστατικής. Με συνδυασμό μοχλών και
πιέσεως αέρα και νερού επέτυχε πρώτος στον κόσμο να κατασκευάσει κινητή σκηνή
θεάτρου.

Έκανε πολλά πειράματα με οδοντωτούς τροχούς και με κίνηση σε κεκλιμένα πεδία.
Κατασκεύασε πρώτος κάτοπτρα στα οποία έβλεπε κανείς το είδωλό του στη σωστή θέση
(το δεξιό μάτι στην αριστερή μεριά και όχι στη δεξιά) σαν να είχε μετακινηθεί με
στροφή 180 μοιρών. Σε άλλα συγγράμματα υπολόγισε την τετραγωνική και κυβική ρίζα
και έλυσε εξισώσεις δευτέρου βαθμού. Περιέγραψε οπτικά όργανα που μοιάζουν με το
σημερινό Θεοδόλιχο και μέτρησε αποστάσεις αστέρων από τη γη. Τα έργα του γύρω
από τη γεωμετρία και οι <<Ηρώνειοι πίνακες>> βοήθησαν πολύ τους αρχιτέκτονες.
Στα <<Βελοποιικά>> του περιγράφονται οι τρόποι κατασκευής πολεμικών μηχανών και
δίνεται η πρώτη ιδέα του σημερινού τηλεβόλου.

Ως το 18ο αιώνα τα έργα του ήταν η βάση για μελέτη των θετικών επιστημών. Τι να
πει κανείς για το Αρχιμήδη: Όλοι λίγο πολύ ξέρουν αρκετά για τον εκπληκτικό
εκείνο τεχνολόγο και μηχανικό που και σήμερα ακόμη θεωρείται μαζί με τον Νεύτωνα
και τον Καραθεοδωρή (Αϊνστάιν) η μεγαλύτερη διάνοια που έζησε στους 25
τελευταίους αιώνες. Στον Αρχιμήδη αποδίδονται 40 περίπου εφευρέσεις,αλλά το
όνομα του συνδέθηκε περισσότερο με την περίφημη <<Αρχή>> του περί επιπλεόντων
σωμάτων. Οι μοχλοί ,οι τροχαλίες ,οι λιθοβόλοι ,οι καταπέλτες ,οι γερανοί ,τα
κοίλα κάτοπτρα ,οι αντλίες είναι τα <<διαβολικά μηχανήματα>> με τα οποία έμεινε
γνωστός στην ιστορία και τα οποία του στοίχισαν τη ζωή. Το <<εύρημα>> το <<δός
μοί πα στω και ταν γαρ κινήσω>> και το <<μη μου τους κύκλους τάραττε>> είναι
δικές του φράσεις που θυμίζουν στο σημερινό άνθρωπο την εκπληκτική μορφή του και
το ακόμη πιο εκπληκτικό έργο του. Οι τέσσερις αυτοί τεχνοκράτες ,μηχανικοί και
επιστήμονες της αρχαιότητος είναι οι θεμελιωτές και στυλοβάτες των θετικών και
εφαρμοσμένων επιστημών του 20ο αιώνος.

Οι ξένοι τουλάχιστον δεν το ξεχνούν και δίνουν τα ονόματα τους στις νέες
εφευρέσεις και ανακαλύψεις τους…

©Copyright www.freehellenes.org

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ